Kansel

Kansel

 
Objectnummer: AHGK-0001
Titel: Kansel
Object: preekstoelen
Beschrijving: Deze rijkversierde kansel/preekstoel is gemaakt door de Duitse kunstenaar Adam Straes tussen 1617 en 1622. Veel van de versieringen, zoals de wijnranken, de beentjes die de kuip dragen en de slang zijn verwijzingen naar bijbelse teksten.

Dat Adam Straes vijf jaar heeft gewerkt aan de preekstoel is terug te zien in de traptreden. Van beneden naar boven zijn de jaartallen M.DC.XVII t/m M.DC.XXII gekerfd (1617 t/m 1622). Op de bovenste trede staat SO LA VN HA GEW (zolang heb ik gewerkt).

Ook in de rijkversierde toren van de kansel is tekst te lezen:
1620
KIMPT FOORT, OP DESEN OORT
SYET HYER, END HOORT
DYE OP GOD, END SYN WOORT
ALLEYN VAST, BETROVT
DYE HEEFT, WEL GEBOVT
ANNO

In de jaren dat Adam Straes aan de preekstoel werkte, kreeg hij meermaals kritiek van de kerkmeesters. Hij had namelijk een jaar de tijd gekregen om zijn kunstwerk af te maken, maar heeft er uiteindelijk vijf jaar over gedaan. Onder de kansel heeft hij in houten panelen teksten gegraveerd waarin hij zijn ontevredenheid over deze kerkmeesters uitsprak:

NU SEGGET DOCH MY
WIE KANT OOCK MAKEN
DAT HET ELCK TE DANKEN ZY
MEN SALT PRYSEN OFT LAKEN

ALSOO KAN MEN NIET / MAKEN
OVERSTANT KOMT / INT PERCK
MAR VERSTANT KANT / WEL SMAKE
PRYST EEN GOET / WERCK

ALLE GOEDE KONSTE FY
SIJN DUYSTER ENDE BLINT
BIJDE PLOMPE SOTTE FYNY
DIET ALGAER WEL VERSINT

ADAM STRAES VAN WELLBORCH
UYT DAT DUYTSLANT NASSAUWE
HEEFT DIT GEMAECKT SONDER ARCH
EN DAT AL DOOR GODS BETROUWE

Adam Straes kreeg uiteindelijk f. 2.500 voor het maken van zijn meesterwerk.


Bronnen:
De Haan, D. B. (1921). Het houtsnijwerk in Nederland tijdens de Gothiek en de Renaissance.
Kuile, E. H. (1974). Noord- en Oost-Salland. ’s-Gravenhage : Staatsuitgeverij.
Meliesie-Appelhof, A. (1982). De Grote of St. Michaelskerk in Zwolle.
Museum Catharijneconvent. (1983). Kerkcollectie digitaal [Dataset].
Schotel, G. D. (1950). De openbare Eeredienst der nederl. hervormde Kerk in de zestiende, zeventiende en achttiende Eeuw.
Vervaardiger: Adam Straes (1617-1622)
Fotograaf: Bert Visser
Materiaal: eikenhout
Afmetingen: Basement: hoog 46 cm
Kuiprand: breed 183 cm
totaal : hoog 440 cm
Totaal t/m kuiprand: hoog 280 cm
Vaste standplaats: Middenbeuk